De Grote Vriendelijke Podcast

De Kinderboekenweek (t/m 11 oktober 2026) is begonnen, dus recensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) zetten de spots in kinderboekwinkel Kiekeboek aan om een extra lange Grote Vriendelijke Update op te nemen. Bas bezocht het Kinderboekenbal en doet uitgebreid verslag van hoe Gouden Penseel-winnares Karst-Janneke Rogaar de zaal toesprak en hoe de volwassen kinderen van de onlangs overleden Sjoerd Kuyper namens hun vader de oorkonde van de Gouden Griffel in ontvangst namen. Ook bespreken we hoe de winnaars al in juni uitlekten, maar toch een collectief geheim bleven in kinderboekenland. We tippen maar liefst vier boeken, zodat je wat te kiezen hebt deze Kinderboekenweek, Jaap vertelt over een Nederlands kinderboek dat een groot succes is in Duitsland en Bas over het literair-activisitische T-shirt dat hij draagt. Bert Kranenbarg is er met een uitgebreid journaal en Katinka Polderman denkt in haar column na over het interview met Els Pelgrom in de Volkskrant. Verwijzingen in deze aflevering In Memoriam Sjoerd KuyperOnze In Memoriam aflevering over Sjoerd Kuyper luister je hier terug. Gouden Penseel en Gouden GriffelKarst-Janneke Rogaar won het Gouden Penseel voor haar prentenboek 'Lucy en Donker', waarover we met haar spraken in aflevering 159. De Gouden Griffel ging naar Sjoerd Kuyper voor 'Maantje verhuist de zee'.  T-shirts tegen book bansDe T-shirts van Marjolein Hordijk en ontwerper Joris Moore, waar Bas over vertelt, zijn hier te bestellen. KinderboekenweekAlles over de Kinderboekenweek lees je hier. Het profiel van Milouska Meulens in de Volkskrant is hier te lezen. Els PelgromHet Volkskrant-interview met Els Pelgrom waar Katinka Polderman aan refereert, lees je hier. GV100 boekHet boek 'De Grote Vriendelijke 100 en Doorlezers' bestel je per mail of telefoon vóór 15 oktober 2026 bij je lokale boekwinkel. Kun je het boek daar onverhoopt niet krijgen, dan kun je er eentje bestellen in de webshop van Meester Mokka. In andere grote webshops zijn alleen dozen van 20 exemplaren te bestellen. Bibliotheken bestellen de boeken voor hun collectie via NBD Biblion. GV100 posterDe poster met De Grote Vriendelijke 100 van 2026 is nu al te bestellen via de webshop van Blossom Books, per 5 of 10 exemplaren. Wil je er meer dan 50? Bestel dan via dit formulier. Boekentips 'Heel de wereld'Milja PraagmanQuerido 2+ 'Een bizon aan tafel'Pim LammersTekeningen: Natascha StenvertQuerido 4+ 'Aziatische sprookjes'Pete WuTekeningen: Enzo Pérès-LabourdetteGottmer 8+ 'Hemelwaarts'Karen KöhlerVertaling: Esther OttensTekeningen: Bea DaviesQuerido 10+

Op 22 september 2026 overleed na een kort ziekbed schrijver Sjoerd Kuyper (74) in zijn woonplaats Bergen. Hij laat een omvangrijk en veel bekroond oeuvre na met beroemde kinderboeken als 'Het zakmes', de negendelige serie over de kleuter Robin, 'Bizar' en 'Hotel de Grote L', en de serie over Maantje. Voor het laatste boek in die reeks, 'Maantje verhuist de zee', ontving hij daags voor zijn dood zijn tweede Gouden Griffel. Ook voor volwassenen schreef hij, poëzie en brievenboeken. In dit In Memoriam praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) twee dagen na Kuypers dood met diens (pen)vriend en collega-schrijver Daan Remmerts de Vries. Over de kronkelende taal van Sjoerd Kuyper - als een vis waar je achteraan zwemt - over de warmte in zijn boeken, de filosofische gedachten, zijn maatschappelijk engagement en woede die hij zo vurig kon verwoorden. In de podcast is de schrijver zelf ook een paar keer te horen, met fragmenten uit de aflevering die we in 2019 met hem opnamen. Verwijzingen in deze aflevering Gouden GriffelIn dit filmpje zie je hoe Sjoerd Kuyper op zijn ziekbed verrast wordt met de Gouden Griffel door zijn eigen kleinkinderen. Het juryrapport lees je hier. Aflevering met Sjoerd KuyperSjoerd Kuyper was onze gast in aflevering 9 van De Grote Vriendelijke Podcast, over zijn jeugdroman 'Bizar'. Het interview dat hij in 2011 gaf aan Bas voor het opa-en-oma-tijdschrift OOK kun je hier lezen. Het zakmes & Mijn opa de bankroverDe film Het zakmes is met een NPO Plus abonnement hier te bekijken. De film 'Mijn opa de bankrover' kun je zonder abonnement zien op NPO Start. Edward van de Vendel over MaantjeBas noemt een bespreking van 'Maantje verhuist de zee' van Edward van de Vendel. Die kun je hier lezen. Annie M.G. Schmidt-lezing Sjoerd KuyperDe tekst van de roemruchte Annie M.G. Schmidt-lezing van Sjoerd Kuyper uit 2009 is hier integraal te lezen. Sjaantje doet alsofBas belooft voor Daan na te zoeken of het boek dat hij samen met Sjoerd Kuyper maakte, 'Sjaantje doet alsof', inderdaad begonnen is als Robin-verhaal. Dat blijkt te kloppen. In het boekje 'Een tien met een Griffel' vertelt Sjoerd dat hij tijdens het schrijven van het verhaal 'Robin doet alsof' op het idee kwam dat het heel mooi zou zijn als de opa in het verhaal eigenlijk dood is en zijn kleinkind tóch doet alsof hij leeft. Dat kon niet met Robin, want zijn opa leefde in de boeken nog. Daarom maakte hij er Sjaantje van. Van de namen Sjoerd en Daan kun je Sjaan trouwens maken...

Maar liefst vijftig jaar van de tachtig die hij leeft, is Jacques Vriens al kinderboekenschrijver. Na zijn debuut 'Die rotschool met die fijne klas' in 1976 volgde een rijkgeschakeerd oeuvre met schoolromans, kleuterboeken, historische jeugdromans en maatschappelijk geëngageerde verhalen over onderwerpen als euthanasie, pesten, echtscheiding en dementie. Tijdens het literaire festival Boekfest vieren kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met voormalig leerkracht Jacques Vriens zijn schrijversjubileum. Ze bevragen hem aan de hand van vijf fragmenten uit zijn oeuvre, live voorgelezen door De Nationale Voorleeskampioen Daan Baeten (12). Vriens vertelt hoe Paul Biegel zijn eerste boek goedkeurde, over hoe hij tijdens het schrijven nog steeds zijn schoolklassen voor zich ziet, over kinderen een hart onder de riem steken, lezers aanmoedigen om op te komen voor zichzelf, over zijn geloof in de democratie en hoeveel boeken er nog 'leeg zijn' in zijn hoofd. FragmentenDe fragmenten die Daan voorleest komen uit 'Die rotschool met die fijne klas', 'Willem en Dikke Teun', 'Groep acht aan de macht', 'Achtste-groepers huilen niet' en 'Kermiskind'. Het laatste boek is dit jaar thematitel tijdens de Kinderboekenweek. Kinderen voor KinderenJacques Vriens schreef de tekst van het kinderboekenweeklied 2026 voor Kinderen voor Kinderen. Dat is hier te beluisteren. Meer Jacques VriensVriens was eerder te gast in onze allereerste aflevering. Ook spraken we met hem in de Update van maart 2025 en zonden we zijn Annie M.G. Schmidt-lezing uit.

Boekpromotie uit onverwachte hoek: de bioscoopfilm 'The Odyssey' stimuleert niet alleen de verkoop van Odysseus-boeken voor volwassenen, maar ook voor kinderen! Welke titels vaker over de toonbank gaan, hoor je van kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) in deze Grote Vriendelijke Update. Verder verbazen we ons over de vooruitziende blik van Thea Beckman, naar aanleiding van de heruitgave van haar Thule-trilogie. En we staan stil bij het overlijden van dichter Johanna Kruit (85). Heugelijk nieuws is er bij de boekentips: er is een heerlijke graphic novel gemaakt van 'Anne van het Groene Huis' van L.M. Montgomery. Na het kinderboekennieuws met Bert Kranenbarg spreken we met Joanneke Prenger over de nieuwe kerndoelen Nederlands voor het primair en voortgezet onderwijs, die deze zomer zijn vastgelegd in de wet. In de kerndoelen is opvallend veel aandacht voor kwalitatieve jeugdliteratuur. Joanneke Prenger is taalexpert bij SLO, het expertisecentrum voor het curriculum, en schreef mee aan de kerndoelen. Katinka Polderman las de hele zomer afschuwelijke sprookjes voor, vertelt ze in haar afsluitende column. Verwijzingen in deze aflevering KerndoelenMeer over de nieuwe kerndoelen Nederlands lees je in deze artikelen van SLO en Stichting Lezen: Nieuwe kerndoelen Nederlands en rekenen en wiskunde volop in de belangstelling bij start schooljaar. Nieuwe kerndoelen Nederlands: wat verandert er? Aan de slag met de kerndoelen Nederland Jacques Vriens op BoekfestOp het literaire festival Boekfest nemen we op 20 september live een aflevering op voor publiek met niemand minder dan Jacques Vriens. De schrijver werd dit jaar 80 en zit 50 jaar in het vak. Kom je zijn jubileum meevieren? Als je Vriend van de Show wordt, krijg je € 5,- korting op de tickets voor Boekfest. Bestellen POS materiaal Grote Vriendelijke 100Scholen, bibliotheken, pabo's en andere organisaties die veel volwassen kinderboekenliefhebbers ontvangen, kunnen via dit formulier weer gratis promotiemateriaal bestellen voor De Grote Vriendelijke 100 verkiezing 2026. We vragen een vrijwillige bijdrage aan de druk- en verzendkosten. Dit jaar zit er ook een tijdloze promotieposter voor De Grote Vriendelijke Podcast in het pakket, die na de verkiezing kan blijven hangen! Boekentips 'Anne van het Groene Huis. Een graphic novel'Mariah Marsden, naar L.M. MontgomeryTekeningen: Brenna ThummlerVertaling: Hannie TijmanKarmijn 10+ 'Ik heet Rebel'Ross MontgomeryVertaling: Pauline MigchelsenVolt 10+ 'Verbied dit boek!'Alan GratzVertaling: Pim LammersKluitman 10+

Kun je een tweeluik waarin draken en magische schaduwwezens voorkomen 'realistisch' noemen? Marieke Smithuis vindt van wel. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met haar over haar fantasy-duologie 'Umbrador' en 'Umbrador. De zwarte nacht' (beide Querido 10+, tekeningen: Jeska Verstegen), waarin Jinna terechtkomt in een schaduwrijk waar een ijzige vorst de macht heeft. Het meisje blijkt voorbestemd om het tegen hem op te nemen. Voor Smithuis was het schrijven van het eerste boek bepaald geen eenvoudige klus: de eerste versie, waar ze anderhalf jaar aan gewerkt had, werd door haar uitgever geweigerd. Pas toen ze tussendoor een ander boek had geschreven en dit verhaal weer oppakte, kreeg ze de goede toon te pakken. Bijzonder dus dat juist 'Umbrador' haar doorbraak bij het grote publiek betekende: ze kreeg er de Kinderboekwinkelprijs voor, een nominatie voor de Woutertje Pieterse Prijs en twee noteringen in De Grote Vriendelijke 100. Luister naar een gesprek over een kater die op Smithuis' vader lijkt, schaduwen die je inhalen op de fiets, de perfecte naam voor een draak en de politiek-maatschappelijke parallellen tussen Umbrador en onze mensenwereld. Verwijzingen in deze aflevering Jacques Vriens op BoekfestOp het literaire festival Boekfest nemen we op 20 september live een aflevering op voor publiek met niemand minder dan Jacques Vriens. De schrijver werd dit jaar 80 en zit 50 jaar in het vak. Kom je zijn jubileum meevieren? Als je Vriend van de Show wordt, krijg je € 5,- korting op de tickets voor Boekfest.

Hoe praat je met kleuters over het slavernijverleden? En waarom zou je dat eigenlijk al doen? In een hittegolf-warme kinderboekwinkel praten we met schrijver Nancy Bosmans, die twee prentenboeken over de slavernij maakte: 'Het meisje met de zaadjes in het haar' (Condor 4+, tekeningen: Lisa van Winsen), dat op de shortlist van de Archeon Thea Beckmanprijs staat, en 'Zachter dan zout' (Condor 4+, tekeningen: Lisa van Winsen). Verder bespreken we een trui met Rupsje Nooitgenoeg erop ter waarde van drieduizend dollar, nemen we de Zilveren Griffels en Penselen door, geven we maar liefst vier prachtige boekentips en stellen we vragen bij de keuze van bibliotheekorganisatie NBD Biblion om een boekenpakket samen te stellen voor christelijke scholen, waaruit boeken met magie, evolutietheorie en grof taalgebruik worden geweerd.  Verwijzingen in deze aflevering DiorHier kun je de Rupsje Nooitgenoeg-collectie van Dior bekijken. Zilveren Griffels en Penselen & Groene GriffelHet juryrapport van de Griffels en Penselen lees je hier. Dat van de Groene Griffel hier. Het promotiefilmpje van de Groene Griffel kun je hier bekijken. Christelijk boekenpakketAlle informatie over de nieuwe Standing Order dBos voor christelijke basisscholen vind je hier en hier. Documentaire leescrisisKatinka heeft het in haar column over de documentaire 'De rekening van onze leescrisis' en raadt aan dit artikel van Barend Last te lezen voor je gaat kijken. Activiteiten Nancy Bosmans Doe-expositie en speurtocht in de stad bij Kunstlinie Almere rond 'Zachter dan zout'. Te bezoeken tot en met 2 juli 2026. De Keti Koti Kids Parade in Almere op 1 juli 2026. In het Scheepvaartmuseum in Amsterdam kun je deze zomer naar de doe-expositie 'Het meisje met de zaadjes in het haar'.Bij KADE40 in Vlaardingen is van 29 juni t/m 18 juli 2026 een expositie en Doe-plek 'Het meisje met de zaadjes in het haar'. Boekentips 'Papa'Christian RobinsonVertaling: Jaap Robben en Susanne RoosDe Fontein 3+ 'Oktober, Oktober'Katya BalenVertaling: Aleid van Eekelen-BendersLuitingh-Sijthoff 10+ 'Soundtrack'Jason ReynoldsVertaling: Maria PostemaBlossom Books 13+ 'Aouda & Passepartout. Reis naar de vrijheid in tachtig dagen'Adwin de KluyverVormgeving: Leon ter MolenLemniscaat 12+

Verhuisplannen? Je kunt (als je een beetje geld hebt) in het voormalige huis van Annie M.G. Schmidt in Berkel en Rodenrijs gaan wonen! Jaap Friso vertelt er alles over in deze Grote Vriendelijke Update. Bas Maliepaard windt zich op over een moordenares die zogenaamd ook kinderboekenschrijfster is, we tippen weer drie prachtboeken en twee mooie Doorlezers bij 'Pippi Langkous' van Astrid Lindgren, we spreken over de AI-omslagen die uitgeverij Zwijsen voor de Zoeklicht-serie liet maken en hebben het maar weer eens over de boekverbanningen in Amerika. Theaterproducent Merel Ooms van Sterke Verhalen schuift aan om te vertellen over haar missie om goede kinderboeken als musical op de planken te brengen en columnist Katinka Polderman beet zich vast in de Narnia-serie van C.S. Lewis. Verwijzingen in deze aflevering Woningen Annie M.G. SchmidtBekijk op Funda het huis dat Annie M.G. Schmidt in 1954 liet bouwen en waar ze tot begin jaren '80 woonde. Alle info over het geboortehuis van Annie in Kapelle vind je op deze website. Podcast Roald DahlMeer over de podcast-serie 'The secret world of Roald Dahl' vind je hier. Lezen met goestingBekijk de selectie Vlaamse kinderboeken van het initiatief Lezen met Goesting. Boekentips 'Alle dagen samen'Annejan MierasTekeningen: Ruth HengeveldLemniscaat 6+ 'Het boek van Bent'Robert van DijkHoogland & Van Klaveren 10+ 'ABC van de middeleeuwen'Marc ter HorstTekeningen: Tjarko van der PolGottmer 6+

Met elf bewerkingen van klassieke boeken voor kinderen op haar naam, kun je Tiny Fisscher gerust de koningin van de hertalingen noemen. Ze maakte wereldberoemde verhalen als 'Alleen op de wereld', 'De avonturen van dokter Dolittle' en 'Oliver Twist' toegankelijk voor moderne kinderen. Naar aanleiding van haar nieuwste uitgave, 'Alice tuimelt in Wonderland' (Volt 8+, tekeningen: Jeska Verstegen) praten we met Tiny over haar aanpak bij het bewerken van de klassieker van Lewis Carroll. Waar neem je als bewerker volledige vrijheid, waar moet je dicht bij het oorspronkelijke boek blijven? Hoe ga je om met woordgrappen en ander taalspel? Kun je zomaar een versje van Annie M.G. Schmidt verwerken in een Britse klassieker? En wat te doen met die waterpijp rokende rups? Is dat nog van deze tijd? De keuzes van Tiny Fisscher leverden haar lovende recensies op in onder meer Trouw en NRC Handelsblad. Een overzicht van alle persreacties vind je op Tiny's website. Verwijzingen in deze aflevering Oorspronkelijke tekstBij Project Gutenberg is de volledige Engelse tekst van 'Alice in Wonderland' te lezen. Jeska VerstegenMet de illustrator van 'Alice tuimelt in Wonderland' spraken we uitgebreid in aflevering 25, over haar schrijfdebuut 'Ik zal je bewaren'.

Een geslaagd prentenboek is een gelaagd prentenboek. Dat is de kern van de Annie M.G. Schmidt-lezing die dit jaar door Bette Westera is gehouden. Ze ontleedt wat een prentenboek goed maakt en welke momenten in het verhaal verdieping aanbrengen. Bij een verhaal over een hondje beginnen kleuters al snel over het hondje van hun oma. Geen probleem, maar breng ze als voorlezer wel weer terug naar het verhaal. Kies boeken uit die je zelf graag voorleest, raadt Westera aan. Ook stelt ze dat er voorleesbevordering voor volwassenen nodig is. Bette Westera lardeert haar lezing met verzen, onder meer over tuinkabouters en Annie M.G. Schmidt zelf, aan wie de schrijfster zich schatplichtig voelt. De tekst van de lezing is binnenkort terug te vinden op de website van IBBY Nederland, die het evenement organiseert samen met het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds. Bette Westera schreef meer dan honderd kinderboeken en viel meermaals in de prijzen. Met de dichtbundels 'Doodgewoon' en 'Uit elkaar' (beide Gottmer 10+, tekeningen: Sylvia Weve) won ze zowel de Gouden Griffel als de Woutertje Pieterse Prijs. Een compleet overzicht is te vinden op haar website. Meer Bette Westera Luister ook naar aflevering 21 van De Grote Vriendelijke Podcast, waarin Bette Westera en Sylvia Weve vertelden over 'Uit elkaar'. Tijdens de allereerste Grote Vriendelijke Pakjesavond (2021) kwam Westera aan het woord over 'Doodgewoon' en droeg ze een gedicht voor waarin ze zoveel mogelijk titels uit De Grote Vriendelijke 100 had verwerkt. Meer lezingen Beluister ook de andere lezingen op ons kanaal: – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marjolijn Hof– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marit Törnqvist– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jean-Claude van Rijckeghem– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Astrid Sy– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jacques Vriens– De ALMA-lezing van Bart Moeyaert– De Albert Verwey-lezing van Bibi Dumon Tak– De Frans Kellendonklezing van Edward van de Vendel

Over broccoli en oorlog, de Amsterdamse grachten en struisvogels, kindermishandeling en de bronstijd: zo divers zijn de liedjes die tekstschrijver Jurrian van Dongen voor het tv-programma Het Klokhuis schreef. Ze zijn nu gebundeld in 'Want ik besta' (Blauw Gras 8+, tekeningen: Stien Van Kerckhoven). In deze Grote Vriendelijke Update praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met de tekstschrijver over deze prachtige bundel. Verder natuurlijk het kinderboekennieuws en de boekentips, Bas vertelt over de eerste kinderboekenschrijver die hij als zestienjarige interviewde, Jaap toont zich fanboy van een Italiaanse jeugdauteur, we stellen Doorlezers voor bij 'Gozert' van Pieter Koolwijk en Katinka Polderman sluit af met wat de volwassenenliteratuur van kinderboeken kan leren. Verwijzingen in deze aflevering LiedjesFragmenten uit deze liedjes hoor je in de aflevering: 'Vertel me maar hoe jij dat doet', 'Twee vaders', 'Waar blijven ze nou?' en 'Wat een mooie tijd is de bronstijd'. Davide MorosinottoDe Italiaanse schrijver is op 7 en 8 mei 2026 in Nederland en bezoekt boekhandel Broese in Utrecht, Van Piere in Eindhoven en Borderkids in Den Haag. Anna WoltzHet interview uit Trouw van Bas met Anna Woltz is hier terug te lezen. Planning kaartverkoop Pakjesavond 202629 mei 2026, 10:00u - Start kaartverkoop voor Vrienden van de Show via hun accounts1 juni 2026, 8:00u - Start algemene verkoop via website TivoliVredenburg11 oktober t/m 1 november - Stemperiode De Grote Vriendelijke 10025 november, 20:00u - De Grote Vriendelijke Pakjesavond in TivoliVredenburg Boekentips 'De eerste Alix'Anna WoltzQuerido 12+ 'Onzichtbaar'Eloy MorenoParade 14+ 'Want ik besta'Jurrian van DongenTekeningen: Stien Van KerckhovenBlauw Gras 8+